පොරොන්දු ඉටු කිරීමට රජය අපොහොසත් වීම නිසා යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් කනස්සල්ලෙන්

ප්‍රතිපත්තිමය නොගැලපීම ආයෝජක විශ්වාසයට හානිකර බවට අනතුරු අඟවයි

• ඉවත්වීමේ ප්‍රමාදයන් සම්බන්ධයෙන් රජයට දොස් පවරයි.
• “බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රධාන එකඟතාවක්” පිළිපැදීමට රජය අපොහොසත් වූ බවට චෝදනා කරයි.
• ඉවත්වීමේ ගිවිසුම අවසන් කර 2025 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී විධිමත් ආරවුල් විසඳීමේ ක්‍රියාමාර්ග ආරම්භ කිරීම හැර “වෙනත් විකල්පයක්” නොමැති බව පවසයි.
• “යහපත් විශ්වාසයකින් ක්‍රියා කළ” නමුත් නැවත නැවතත් සිදුවූ ගිවිසුම් කඩකිරීම් සහ රජය විසින් ඉවත්වීමට පහසුකම් සැලසීමේ ප්‍රමාදය, පද්ධතිමය ප්‍රතිපත්ති නොගැලපීමක් පෙන්නුම් කරන බව අවධාරණය කරයි.

යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් ලංකා සමාගම ඊයේ දිනයේදී ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිය කෙටිකාලීන මෙහෙයුම් අතරතුර මුහුණ දුන් අභියෝග පිළිබඳව “බරපතල කනගාටුව” පළ කළ අතර, සිය ඉවත්වීමේ ක්‍රියාවලියේදී ද එවැනිම ගැටලු මතුවී ඇති බව ප්‍රකාශ කළේය.
යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් සමූහයේ ඕස්ට්‍රේලියානු අනුබද්ධ සමාගමට අනුව, කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලද ගිවිසුමක් යටතේ පැවති සිය වගකීම් ඉටු කිරීමට රජය අපොහොසත් වී ඇත.
දැඩි වචනයෙන් යුත් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් එම ඉන්ධන සිල්ලර වෙළඳ සමාගම චෝදනා කළේ, නැවත නැවතත් සිදුකළ පසු විපරම් සහ සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා ලබා දුන් කාලය දීර්ඝ කිරීම් නොතකා, “බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රධාන එකඟතාවක්” ඉටු කිරීමට රජය අපොහොසත් වූ බවයි.

ගිවිසුම යටතේ වූ සියලු වගකීම් තමන් ඉටු කළ නමුත්, ඉවත්වීමේ ගිවිසුම අවසන් කර 2025 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී විධිමත් ආරවුල් විසඳීමේ ක්‍රියාමාර්ග ආරම්භ කිරීම හැර “වෙනත් විකල්පයක්” ඉතිරිව නොතිබූ බව සමාගම පැවසීය.
යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් ලංකා සමාගම 2024 අගෝස්තු මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පිවිසියේ, මෙරට දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ආරක්ෂා කර තිබූ ඉන්ධන සිල්ලර වෙළඳපොළ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ආරාධනා ලැබූ ගෝලීය සමාගම් තුනෙන් එකක් ලෙස, විශාල ශුභවාදී බලාපොරොත්තු මධ්‍යයේ ය. එම සමාගම වසර 20ක බලපත්‍රයක් යටතේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 27.5ක ආයෝජනයක් කිරීමට පොරොන්දු වූ අතර, ලිබරල්කරණය වූ, විනිවිදභාවයෙන් යුත් කර්මාන්තයක් පිළිබඳ අපේක්ෂාවෙන් මෙහෙයුම් දියත් කළේය.

කෙසේ වෙතත්, මාස පහකටත් අඩු කාලයකට පසුව, 2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී සමාගම සිය ඉන්ධන සැපයුම් මෙහෙයුම් නතර කළේ, සැපයුම් සහ බෙදාහැරීමේ ගිවිසුම්වල තීරණාත්මක කොන්දේසි පිළිපැදීමට රජය අපොහොසත් වීම හේතු කොටගෙනය.
යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් සමාගම පැවසුවේ, දිගින් දිගටම පැවති අභියෝග විසින් “අවිනිශ්චිත සහ ආර්ථික වශයෙන් තිරසාර නොවන පරිසරයක්” නිර්මාණය කළ බවත්, එය අවසානයේදී සිය ආයෝජනයේ දිගුකාලීන ශක්‍යතාවයට වල කැපූ බවත්ය.
“ශ්‍රී ලංකාවට ඇතුළුවීම පොරොන්දු සහගත ලෙස සහ සහයෝගීව ආරම්භ වුවද, ශ්‍රී ලංකාව විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරන මෙවන් මොහොතක, ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වය, විවෘතභාවය සහ ගිවිසුම්ගත එකඟතාවලට අනුගත වීමේ වැදගත්කම මුහුණ දුන් දුෂ්කරතා මගින් ඔප්පු වේ,” යනුවෙන් එම ප්‍රකාශයේ සඳහන් විය.
යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් ලංකා සමාගම සඳහන් කළේ, තමන් “යහපත් විශ්වාසයකින් ක්‍රියා කළ” නමුත්, නැවත නැවතත් සිදු වූ ගිවිසුම් කඩකිරීම් සහ රජය විසින් සිය ඉවත්වීමට පහසුකම් සැලසීමේ ප්‍රමාදය, පද්ධතිමය ප්‍රතිපත්ති නොගැලපීමක් පිළිබිඹු කරන බවයි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාපාර කිරීමට බාධාවක් ලෙස විදේශීය ආයෝජකයින් විසින් දිගු කලක සිට පෙන්වා දෙනු ලබන ගැටලුවකි.

සිය මෙහෙයුම් සහ ඉවත්වීමේ ක්‍රියාවලි දෙකේදීම තම අවංකභාවය සහ වෘත්තීයභාවය පිළිබඳව අඛණ්ඩව ආඩම්බර වන බව සමාගම අවධාරණය කළ අතර, ආයතනික චර්යාධර්ම සහ ආයෝජක වගකීම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුගත වීම යළිත් තහවුරු කළේය.

ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ නිලධාරීන් විසින් මීට පෙර තහවුරු කරන ලද යුනයිටඩ් පෙට්‍රෝලියම් සමාගමේ ඉවත්වීම, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන අංශයේ ප්‍රතිසංස්කරණවලට එල්ල වූ ප්‍රබල පහරකි. එම සමාගම ඉවත්ව යාමෙන් ඉන්දියානු, චීන සහ ඇමරිකානු සමාගම් පමණක් මෙහෙයුම්වල නිරත වන අතර, ආයෝජක විශ්වාසය පවත්වා ගැනීමට රජයට ඇති හැකියාවේ විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳව නවතම කනස්සල්ලක් මතු කරයි.